حمل شیر خام

حمل شیر خام

در اين مقاله قصد داريم با تمامي موارد مرتبط با حمل شیر خام که حساسيت بسيار بالايي دارد آشنا شويم.

شير گاوي نوشيدني بسيار مغذي است که مصرف آن از سال ها قبل در بين مردم مرسوم است. در جهان، سه کشور امريکا، هند و چين در حال حاضر بزرگترين توليد کننده شير مي باشند که بسياري از روش هاي نوين حمل و حتي ارائه محصولات لبني جديد به بازار مصرف از همين کشورها انجام مي شود.

حمل شير خام در ايران

طبق گزارش مديرعامل اتحاديه سراسري دامداران ايران، توليد شير خام در دامداري هاي صنعتي هر سال با ميانگين رشد 7 تا 8 درصدي روبرو است .همچنين طبق گزارش مرکز آمار ايران، واحدهاي صنعتي توليد شير، در سال 95حدود 4 ميليون و 800 هزار تن و در سال 96 نزديک به 5.2 ميليون تن شير خام توليد کردند.

با این ميزان توليد شير خام در کشور علاوه بر تامين نياز داخل، يک ميليارد دلار محصولات لبني صادر مي شود. امسال با تغييرات نرخ ارز، انگيزه براي صادرات محصولات افزايش يافته و برخي کارخانجات لبني به دنبال افزايش صادرات محصولات خود هستند .

در سال گذشته، کارخانجات لبني 6.5 ميليون تن شير خام تقاضا داشتند و امسال تقاضاي نزديک به 8 ميليون تن را مطرح کرده اند. از حدود 7 ميليون تن شير خام توليدي در کشور، 5 ميليون تن در واحدهاي صنعتي توليد و تقريبا تمام آن توسط کارخانجات لبني جذب مي شود.80 درصد شير خام مورد نياز کارخانجات لبني کشور از طريق دامداري هاي صنعتي و 20 درصد از واحدهاي دامداري روستايي و عشايري تامين مي شود

مصرف شير خام پس از حمل آن

شير به دو صورت مصرف مي شود: اول به صورت مستقيم و بدون هيچگونه تغيير و دوم به صورت فرآورده هاي لبني به صورت پنير، ماست، کره، خامه، کشک و …. . نقل و انتقال شير بايد با وسايط نقليه مجاز و يا ظروف مناسب بهداشتي به مراکز تحويل شير خام صورت پذيرد .

با توجه به حساسيت بالاي شير خام، حمل شیر خام، همواره مورد توجه مسئولين غذايي و بهداشتي کشور بوده است.

شير جمع آوري شده از دامداري ها بايد درحداقل زمان ممکن پس از دوشش (ترجيحاً دو ساعت ) و در شرايط مناسب خنک و بهداشتي به مراکز جمع آوري و مراکز فرآوري مورد تاييد سازمان هاي ذيربط منتقل شوند . توليدکنندگان محصولات لبني در سطح کشور به صورت روزانه با حمل شير خام سر و کار دارند و اين امر با توجه به حساسيت شير خام از طريق ارائه برنامه دقيق جهت حذب و حمل شير ميسر مي شود.

حمل شیر خام، نقش مهمي را در توليد شير خام ايفا کرده و نحوه حمل و نقل صحيح، عملکرد توليدکنندگان را تحت تاثير قرار مي دهد. وسيله نقليه حمل شیر خام بايد سرپوشيده و از نظر بهداشتي مورد تاييد سازمان دامپزشکي باشد .دامداري هايي که روزانه به توليد شير خام مي پردازند، با هماهنگي مالکين ناوگان حمل شير مي توانند

محصولات خود را پس از بررسي و آزمايشات لازم به کارخانه هاي توليد کننده محصولات لبني ارسال نمايند. طبق دستورالعمل‌هاي اعلام شده از سوي دولت، حمل شیر خامبه صورت کاملاً بهداشتي جهت کاهش بار ميکروبي ضروري است. حمل شیر خام از مراکز جمع آوري شير و يا دامداري هاي صنعتي منحصراً توسط وسايط نقليه مجاز و مورد تاييد سازمان امکان پذير مي باشد.

حمل شير خام و استانداردهاي حمل

طبق دستورالعمل سازمان دامپزشکي کشور، جنس تانکر حمل شیر خام بايد داراي شرايط ذيل باشد :

از جنس استيل ضد زنگ دو جداره وقابل شستشو و ضدعفوني باشد.

• شماره دو
• شماره سه
• شماره چهار

مجهز به سيستم شستشو در محل (CIP=Cleaning In Place) باشد.

قبل از بارگيري شير، تجهيزات و مخازن تانکر حمل شير بايد شستشو و ضد عفوني گردد .

کليه لوازمي که در محل توسط سيستم CIP قابل شستشو نمي باشد بايد به صورت دستي شستشو و ضدعفوني گردد.

دماي شير در زمان بارگيري بايد بين 2 تا 4 درجه سانتي گراد و هنگام تحويل شير در مراکز جمع آوري و يا کارخانجات فرآوري حداکثر 8 درجه سانتي گراد باشد .

نمونه برداري شير جهت انجام آزمايش هاي شير خام بايد برابر استانداردهاي نمونه برداري شير و توسط افراد ذيصلاح و مورد تاييد سازمان دامپزشکي انجام گيرد .

کليه مراکز و کارخانجات فرآورده هاي لبني (کارگاه ، و کارخانجات غني سازي، توليد بستني، و ماست بندي و …) بايد شير مورد نياز واحد خود را از مراکز جمع آوري شير و يا دامداري هاي مجاز دريافت نمايند .

دستورالعمل سازمان دامپزشکي جهت حمل شير خام

طبق دستورالعمل سازمان دامپزشکي کشور، ضوابط حمل ونقل شير خام به شرح ذيل است:

حمل ونقل شير خام بايد بر اساس «دستور العمل کنترل بهداشتي ومقررات قرنطينه اي نقل وانتقال دام وفرآورده هاي خام دامي در داخل کشور » صورت گيرد.

هويت تانکرها و وسايل حمل ونقل شير خام با استفاده از روش هاي مورد تاييد سازمان تعيين و درج مشخصات مربوطه در مجوزهاي حمل ونقل بهداشتي شير خام.

کليه کارخانجات فرآوري شير موظفند براي شيرهاي دريافتي از خارج شهرستان گواهي حمل صادره از دامپزشکي شهرستان مبدا و براي شيرهاي دريافتي از داخل شهرستان گواهي حمل داخل شهرستاني ( صادره توسط مسئول فني دامداري يا مسئول فني مرکز جمع آوري شير ) را دريافت نمايند .

مسئول فني بهداشتي مرکز جمع آوري شير تائيديه بهداشتي شيرهاي حمل شده به خارج استان را صادر مي نمايند تا به اداره دامپزشکي شهرستان جهت دريافت گواهي حمل ارائه شود .

مسئولين فني بهداشتي مراکز جمع آوري شير موظف هستند براي کليه شيرهاي خروجي از مرکز گواهي حمل بهداشتي را صادر نمايند تا براساس اين گواهي هاي بهداشتي، شبکه دامپزشکي شهرستان اقدام به صدور مجوز بهداشتي قرنطينه اي حمل ونقل بين استاني صادر نمايد .

 

حمل شير خام توسط گروه حمل و نقل تجاری شاه نشین

در حال حاضر شرکت هاي محدودي در ايران وجود دارند که به صورت تخصصي کارهاي مرتبط به حمل و نقل شير خام را انجام دهند. گروه حمل و نقل تجاری شاه نشین اين شرکت حمل و نقل، بزرگترين شرکت حمل شير خام در کشور بوده و روزانه به سراسر ايران خودروهاي تانکري خود جهت جمع آوري شير مورد نياز گروه سوليکو که معروف ترين برند لبني آن کاله است، را اعزام مي نمايد.

 

حمل تانکري مواد غذايي

لازم به ذکر است علاوه بر اين، گروه حمل و نقل تجاری شاه نشین با داشتن ناوگان هاي تانکري که فقط مواد غذايي را حمل مي نمايند، ساير محصولات تانکري مانند خامه، آب پنير و روغن خوراکي را نيز حمل مي نمايد.

رعايت زمانبندي، نگهداري دما در تمام طول مسير حمل، رعايت مسائل بهداشتي در هنگام پر و خالي کردن تانکر شير از جمله مواردي است که گروه حمل و نقل تجاری شاه نشین و رانندگان محترم آن همواره به آن توجه مي کنند.

اين شرکت با داشتن سيستم هاي کنترلي بر روي خودروهاي خود به صورت آنلاين دما و وضعيت تانکرهاي در حال حرکت را بررسي کرده و در صورت بروز هر گونه مشکل در کوتاه ترين زمان ممکن اقدامات لازم را انجام خواهد داد.