دامپينگ چيست ?

دامپينگ چیست

در تجارت بين المللي اصطلاحات متفاوتي وجود دارد که دانستن بسياري از آنها مهم مي باشد. هر فردي که تمايل به ورود به بازار هاي جهاني و صادرات و واردات را دارد بايد با برخي از اصطلاحات آشنا شود. دامپينگ يکي از اين اصطلاح ها مي باشد که در ادامه به بررسي آن مي پردازيم.

مفهوم دامپينگ

قيمت شکني و بازار شکني، رويه متداول در تجارت بين المللي مي باشد که به آن دامپينگ Dumping گفته مي شود. در واقع وقتي صادرات يک کالا با قيمت پايين تر از هزينه هاي انجام شده، صورت بگيرد به آن دامپينگ مي گويند. با آن که تعريف اين واژه ساده است، اما مفاهيم گسترده و پيچيده اي دارد.

دامپينگ چیست

دامپينگ انواع مختلفي دارد که با شناخت آنها مي توان از وقوع آن جلوگيري نمود. دامپينگ نقش مهمي در اقتصاد و تجارت بين المللي دارد.

در ادبيات فارسي به دامپينگ، رقابت مکارانه يا تبعيض در قيمت ها نيز گفته مي شود. در تجارت و بازرگاني ايران، زماني که کالايي با هزينه کمتر از قيمت توليد شده آن به فروش برسد اصطلاحا مي گويند دامپينگ اتفاق افتاده است. دامپينگ مي تواند در داخل کشور يا خارج کشور اتفاق بيوفتد.

در بسياري از مواقع کالاي توليد شده در داخل کشور وقتي به خارج از کشور صادر مي شود در بازار هاي آنجا با قيمت کمتري نسبت به توليد آن در داخل کشور به فروش مي رسد. اين موضوع براي اقتصاد کشور توليد کننده و صادر کننده کمي مخرب است.

اولين بار اصطلاح دامپينگ در کشور انگلستان به کار رفت. در قرن 20 ميلادي کالاهاي آمريکايي با ورود به انگلستان اقدام به دامپينگ اقتصادي کردند، در همين راستا انگلستان طي يک توافق نامه امريکا را ملزم به رعايت قوانين تجاري نمود. از آن پس دامپينگ مفهوم اقتصادي پيدا نمود.

علل وقوع دامپينگ

هدف کلي دامپينگ احاطه بازار با حذف رقبا است. وقتي کالاي عرضه شده در کشور با قيمت کمتري نسبت به موارد مشابه باشد، بدون شک مشتري آن را انتخاب مي کند. در اغلب مواقع توليد کننده ها براي به دست آوردن بازار دست به رقابت ناسالم ميزنند. وقتي کالايي از نظر کيفيت نسبت به رقباي خود پايين تر باشد، مسلما مشتريان کمتري خواهد داشت. به همين دليل توليد کننده ها براي به دست آوردن بازار قيمت کالا هاي بي کيفيت را نسبت به رقباي خود پايين مي آورند تا فروش بيشتري داشته باشند.

• کاهش کالاهاي انبار شده
• احاطه بازار هدف و حذف رقبا
• کاهش زيان هاي ناشي از عرضه و عدم فروش کالا هاي بي کيفيت

از عللي مي باشند که باعث به وجود آمدن دامپينگ مي شوند. دامپينگ بر اساس مدت زمان وقوع آن به سه گروه زير تقسيم بندي مي شود.

• دامپينگ مستمر يا دائمي (بلند مدت)
• دامپينگ مخرب يا غارتگر (کوتاه مدت)
• دامپينگ تصادفي (فصلي)

تاثير دامپينگ بر اقتصاد

دامپينگ نقاط مثبتي دارد اما به دليل زيان هاي آن، قابل توجه نيستند. وقتي در يک کشور دامپينگ رخ مي دهد، مردم مي توانند محصولات را با قيمت کمتري نسبت به محصولات مشابه ديگر تهيه کنند که اين مورد يک نقطه مثبت براي مصرف کنندگان است. در همين راستا توليد کنندگان مجبور هستند با حفظ کيفيت و عرضه محصولات با قيمت پايين تر مشتريان خود را از دست ندهند که باز هم يک نقطه مثبت ديگر براي مصرف کنندگان مي باشد.

دامپينگ براي بسياري از توليد کنندگان مفيد است در صورتي که مي تواند اقتصاد يک کشور را به طور کلي تخريب کند. همان اتفاقي که سال هاست در ايران روي داده است. توليد کنندگان بزرگ در کشور هاي ثروتمند با ايجاد يک رقابت ناسالم تلاش مي کنند بازار هاي جهاني را به دست بگيرند. در صورتي که توليدات داخلي کشور هاي در حال توسعه به دليل عرضه محصولات کشور هاي ثروتمند با قيمت کمتر، روز به روز فقير تر مي شود. در نتيجه بيکاري در بين مردم گسترش مي يابد.

در همين راستا، براي غلبه بر اثرات سوء دامپينگ، روش ها و ابزار هاي مختلفي براي مقابله با آن به وجود آمده اند که با عنوان آنتي دامپينگ يا ضد دامپينگ مي باشند. بر همين اساس، تجارت جهاني WFO طي يک توافق نامه کلي انجام دامپينگ را ممنوع اعلام نموده است. اين سازمان جهاني به کشور هاي مختلف اين اختيار را داده است که در صورت دامپينگ از سوي کشور هاي ديگر براي حفظ صنايع داخلي خود از زيان ها، مقررات و محدوديت هاي را تعريف و اجرا کنند. اين محدوديت ها شامل يک سري عوارض و ماليات هستند. اين ماليات ها و عوارض به رشد صنايع داخلي کمکي نمي کند و فقط آنها را از اثرات سوء دامپينگ حفظ مي کند.